Νιώθω πως ό,τι και να πω γι αυτό το album θα είναι λίγο. Είναι από τα album όπως το Dark Side of the Moon των Pink Floyd, που αν τα άκουγαν όλοι τότε ίσως ο κόσμος γινόταν καλύτερος. Όσοι γνωρίζουν τους Pain Of Salvation, κατανοούν πιστεύω τι εννοώ. Όσοι δεν τους γνωρίζουν, θα επιχειρήσω μια παρουσίαση του κατά πολλούς κορυφαίου τους δίσκου μέχρι στιγμής. Όλα ξεκίνησαν το 1984 όταν ο Daniel Gildenlöw (11 χρονών τότε...) δημιούγησε την μπάντα Reality. Το 1991 μετονομάστηκαν σε Pain of Salvation. Το Be αποτελεί το πέμπτο studio album τους και βασίζεται, όπως και τα υπόλοιπα άλλωστε, σε ιδέες και concept του Daniel. Η ιδέα πίσω από το θέμα είναι από τη μια τα υπαρξιακά ερωτήματα που βασανίζουν κάθε άνθρωπο (και πολλά που βασάνιζαν τον ίδιο) και από την άλλη μια ιστορία για την ανθρώπινη ματαιδοξία που οδηγεί τελικά στην καταστροφή. Ο δίσκος χωρίζεται σε 5 ενότητες και ξεκινάει με λόγια που απαγγέλλει μια ανώτερη παρουσία. Σύμφωνα με αυτά, προσπαθεί να ανακαλύψει τον εαυτό του/της, και να θυμηθεί πότε ξεκίνησε να υπάρχει. Στο βάθος τους μυαλού του/της, βρίσκει λόγια: Θα αποκαλείται "Θεός", και θα περάσει το υπόλοιπο της αιωνιότητας προσπαθώντας να καταλάβει ποιος/ποια είναι. Στη συνέχεια, γίνεται αναφορά στη δημιουργία του ανθρώπου και στο ξεκίνημα της ανθρώπινης ύπαρξης. Στη δεύτερη ενότητα, γίνεται αναφορά σε κάποια χαρακτηριστικά του ανθρώπου. Κεντρικό πρόσωπο ο Mr.Money. Συγκεκριμένα χαρακτηριστικά είναι το τέλος ή η έλλειψη της αθωότητας και η αξία που υπερβαίνει πλέον τα πάντα, το χρήμα. Η παρουσίαση του Mr.Money στο κομμάτι Dea Pecuniae είναι κάθε άλλο από κολακευτική. Είναι ο πιο πλούσιος άνθρωπος του κόσμου και ξοδεύει μεγάλο μέρος αυτής της περιουσίας στην κρυογενετική, ώστε να εκπληρώσει την μεαγλύτερη επιθυμία του: να ψυχθεί και να μην ξυπνήσει μέχρι να βρεθεί τρόπος να γίνει αθάνατος. Η ίδια η Dea Pecuniae αποτελεί την προσωποίηση της Θεάς του χρήματος, απαρχή της σκοτεινής ανθρώπινης πλευράς. Η τρίτη ενότητα αναφέρεται ακριβώς σ'αυτή τη σκοτεινή πλευρά: ο άνθρωπος, πιστεύοντας ότι είναι μόνος του και ότι δεν υπάρχει Θεός να τον βοηθήσει, γίνεται καχύποπτος με όλους. Ταυτόχρονα κι ενώ η ανθρωπότητα εξελίσσεται, φτάνει η στιγμή που η καχυποψία οδηγεί την καταστροφή. Η τέταρτη ενότητα προσπαθεί να αποτυπώσει την καταστροφή του πλανήτη, αναφέρεται στο Nauticus, ένα διαστημόπλοιο που είχε σαν αποστολή να γυρίσει το σύμπαν ψάχνοντας ένα τρόπο να σώσει τη Γη από την καταστροφή, ενώ ολοκληρώνεται και η "ιστορία" του Mr.Μoney: ξυπνάει τελικά για να ανακαλύψει ότι είναι η απόλυτη κορυφή σε κάθε εξουσία και ιεραρχία. Δυστυχώς, ο πλανήτης έχει καταστραφεί και κανείς άλλος δεν επέλεξε την αιώνια ζωή, αφήνοντάς τον μόνο πάνω στα ερείπια του πολιτισμού. Το προτελευταίο κομμάτι μας επαναφέρει στην οπτική του ανώτερου όντος, ενώ η τελευταία ενότητα απλώς υπενθυμίζει ότι η ανώτερη δύναμη που ονομάστηκε Θεός εξακολουθεί να υπάρχει, και μπορεί να ξαναρχίσει τα πάντα από την αρχή. Προς αποφυγή παρεξηγήσεων, στο δίσκο αυτό δεν υπάρχουν απαντήσεις στα αρχέγονα ερωτήματα. Ο Daniel Gildenlöw καταφέρνει να συγκεντρώσει όλα τα ερωτήματα που αφορούν την ύπαρξη και προβληματίζουν όλους τους ανθρώπους και τα αποδίδει με αριστουργηματικό τρόπο. Σκοπός του δεν είναι να αναζητήσει απαντήσεις, αλλά δρα περισσότερο όπως οι αρχαίοι φιλόσοφοι: δίνοντας τροφή για σκέψη, ώστε να βρει ο καθένας τις δικές του απαντήσεις. Μερικά ερωτήματα που μου γεννήθηκαν όταν άκουσα το δίσκο αυτό και θέτει ο Gildenlöw: Ποιος ο ρόλος του ανθρώπου στη δημιουργία; Μήπως ψάχνοντας να βρούμε το νόημα σε ένα γενικό "θέμα" του οποίου αποτελούμε μέρος μας οδηγεί στο να χάσουμε το θέμα και τελικά την ίδια τη ζωή; Είναι τόσο δύσκολο να καταλάβουμε ότι παρά τις όποιες πολιτισμικές διαφορές, είμαστε όλοι ίδιοι; Για το τέλος άφησα μια προσωπική επιλογή. Την αναφορά στο πιο συγκλονιστικό κομμάτι του δίσκου κατά προσωπική μου γνώμη, Vocari Dei (Sordes Aetas - Mess Age). Η ιδέα πρωτότυπη: μηνύματα στον τηλεφωνητή του Θεού. Η εφαρμογή απλή: ζητήθηκε από τους fan της μπάντας να καλέσουν έναν αριθμό στη διάρκεια του καλοκαιριού του 2003 και να αφήσουν το δικό τους μήνυμα. Το αποτέλεσμα εκπληκτικό: δεκάδες μηνύματα από ανθρώπους σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Σύμφωνα με τον ίδιο τον Gildenlöw, η επιλογή των μηνυμάτων που θα έμπαιναν στο κομμάτι αποτέλεσε για αυτόν την πιο δύσκολη και συγκλονιστική εμπειρία καθ'όλη τη δημιουργία του δίσκου. Τα μηνύματα αυτά είναι μηνύματα χαράς, λύπης, θυμού, αγανάκτησης, απόγνωσης, ευγνωμοσύνης. Η ίδια η μπάντα τα έντυσε με μουσική, χωρίς όμως να τα υποσκελίζει. Πιστεύω ότι, για οποιονδήποτε έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με αυτό το εκπληκτικό album και ενώ θα συνιστούσα να το ακούσει προσεκτικά από την αρχή ως το τέλος, βλέποντας τους στίχους, νιώθοντας τη μουσική και ίσως παρακολουθώντας τη μοναδική ζωντανή ερμηνεία της μπάντας από το DVD, θα έπρεπε κάποια στιγμή να ακούσει ξεχωριστά αυτό το κομμάτι.
Pain of Salvation:
Daniel Gildenlöw - Vocals, choirs, voices, harmony vocals; electric and acoustic guitar; mandola; Chinese archo; percussion on toms, rototoms, mandola (body), eggs, floors, broken cymbals and what-have-you; samplers and programming.
Fredrik Hermansson - Grand piano, harpsichord and keyboards; percussion on large toms; no vocals whatsoever.
Johan Hallgren - Electric and acoustic guitars; harmony vocals; percussion on congas.
Johan Langell - drums; backing vocals; percussion on djembe and cowbell.
Kristoffer Gildenlöw - Bass and Fretless bass; double bass; harmony vocals; percussion on congas and steel barrels.
The Orchestra of Eternity:
Mihai Cucu - 1st violin
Camilla Arvidsson - 2nd violin
Kristina Ekman - viola
Magnus Lanning - cello
Åsa Karlberg - flute
Anette Kumlin - oboe
Nils-Åke Pettersson - clarinet
Dries van den Poel - bass clarinet
Sven-Oloe Juvas - tuba
Guest Musicians:
Mats Stenlund - church organ
Cecilia Ringkvist - vocals
Other:
Donald Morgan - narration
Donald K. Morgan - narration
Alex R. Morgan - narration
Kim Howatt - news reading, Cindy (Sandra!)
Jim Howatt - news reading
Jackie Crotinger - news reading
Ross Crotinger - news reading
Tom Kleich - Mr. Money on radio
Blair Wilson - interviewer on radio, Miss Mediocrety
Gaby Howatt - Miss Mediocrety
Molly Fahey - "There's room for all God's creatures..."
Various people from around the world - voice messages to God
